Cameratoezicht na explosies: in uren van besluit naar beeld

Waarom snelheid telt na een explosie

Na een explosie is de kans op een nieuw incident op dezelfde plek vaak groot. In het Roermondse cameratoezichtbesluit van januari 2026 staat dat er volgens het advies "een verhoogd risico op herhaling" bestond; op hetzelfde adres waren in 2024 al eerder explosies geweest. Burgemeester Halsema sprak in oktober 2025 na een explosie op het Amsterdamse Prinseneiland van een "geweldsincident met veel impact in de buurt" en zette met spoed camera's in.

Camera's kunnen een volgende poging niet garanderen te voorkomen. Wel geven ze de politie een signalerend oog op straat. Gemeenten noemen in hun besluiten daarnaast het veiligheidsgevoel van bewoners als reden.

Wat de wet ook bij spoed vraagt

Spoed verandert de juridische basis niet. Ook bij een acute situatie gelden de eisen van artikel 151c:

• Besluit van de burgemeester dat het gebied en de looptijd vastlegt. In Roermond werd het besluit op de dag van de explosie mondeling bekendgemaakt en een dag later ondertekend.
• Overleg in de lokale driehoek met politie en officier van justitie.
• Subsidiariteit: het besluit legt uit waarom lichtere maatregelen niet volstaan.
• Kenbaarheid: publicatie in het Gemeenteblad en informatie voor bewoners, bijvoorbeeld via borden en de gemeentelijke website.
• Privacy-by-design: zo legde Veendam vast dat ramen en voordeuren in beeld worden afgeschermd met privacy masking.
• Beperkte looptijd en evaluatie: Amsterdam koos voor minimaal een maand, Roermond voor bijna twee maanden, met een evaluatie voor het einde.

Hoe dat juridisch kader in elkaar zit, leest u in: Tijdelijk cameratoezicht door gemeenten: zo werkt artikel 151c Gemeentewet.

Van melding tot werkende camera

Zo verloopt een spoedinzet bij Alco, gebaseerd op de werkwijze bij calamiteiten:

1. Melding (24/7). De gemeente of politie belt het calamiteitennummer 088-1130119, ook 's avonds, 's nachts en in het weekend.
2. Inventarisatie. We bepalen samen de locatie, het gewenste beeld (welke voordeuren, welke straathoek) en waar de beelden naartoe moeten.
3. Plaatsing door eigen monteurs. Een solarmast heeft geen 230V nodig en draait op zonne-energie met een accubuffer. Volgens eigen opgave is 95% van de inzetten binnen 2 uur operationeel. [CHECK: definitie van "operationeel"]
4. Beelden naar de uitkijkplek. De beelden gaan via 4G/5G naar de plek die de politie aanwijst, bijvoorbeeld de cameraruimte op het bureau of een mobiele commando unit in de wijk.
5. Monitoring en bijstelling. Storingen en bijstellingen worden 24/7 opgepakt.
6. Afschalen. Eindigt het besluit, dan halen we het materieel weg.

Ervaring uit de praktijk

• Centrum van Dordrecht: Alco richtte tijdelijk cameratoezicht in op diverse locaties in de binnenstad. De camerapunten werden met draadloze straalverbindingen gekoppeld aan een centrale post met monitoren. Het systeem was binnen 24 uur na de aanvraag operationeel. Bekijk het project
• Stalbrand Biezenmortel (2019): kort na een grote stalbrand plaatste Alco een mobiele cameramast, zodat het terrein in beeld bleef tot het herstel.

Tip: regel het vóór de volgende melding

De snelste inzet is de inzet die al is voorbereid. Gemeenten kunnen vooraf vastleggen:

• wie bij de gemeente en de politie het verzoek mag doen;
• naar welke uitkijkplek de beelden moeten;
• een standaardtekst voor het aanwijzingsbesluit en de bewonersbrief;
• afspraken over privacy masking, toegang tot beelden en bewaartermijn.